Ana Sayfa KÖŞE YAZILARI 1.04.2021 278 Görüntüleme

Bipolar bozukluk

Bipolar bozukluğun mevsim gidişli bir hastalık olduğunu belirten uzmanlar, özellikle bahar aylarında yani sonbahardan kışa girerken ya da ilkbahardan yaza girerken hastaların manik ya da depresif ataklar yaşayabileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, tedavinin yarım bırakılmasının atakları körükleyebileceği uyarısında bulunuyor. Pandemi döneminde ortaya çıkan sosyal izolasyonun uyku-uyanıklık döngüsünü bozduğuna dikkat çeken uzmanlar, bu durumun hem depresyon hem mani ataklarını tetikleyebildiği uyarısında bulunuyor.
Uzmanlara göre işte bipolar bozukluğun manik dönemi..
‘‘Uyku bizim için çok önemli. Bipolar hastalarda manik dönemde uyku ihtiyacında azalma olur. Yani kişiler şöyle söyler: ‘Uyku ihtiyacı hissetmiyorum. Yatıyorum kesinlikle uyuyamıyorum. Ama sabah kalktığımda kesinlikle çok enerjik oluyorum, yerimde duramıyorum. Günü idame ettirebiliyorum.’ Bu açıdan uykusuzluk maninin en önemli belirtilerinden bir tanesidir. Uykusuzluğun olması, hastalığın atağının gelmesiyle ilgili bize fikir veriyor. Bir diğeri kendini normalden çok daha coşkulu, daha mutlu, çok daha enerjik hissetmesidir. Bu durumun en az bir hafta devam etmesi gerekir. Yani kişide bir hafta süren uykusuzluk olacak. Bu bir haftalık süre içinde kişi kendini oldukça enerjik hissedecek, yerinde duramayacak, hareketli olacak ve kendini olduğundan daha coşkulu ya da mutlu hissedecek. Normalden daha öfkeli, öfke patlamaları yaşayan hastalarımız da olabiliyor. Yine manide bizim görmeye alışık olduğumuz belirtilerden bir tanesi de hasta yakınlarının dile getirdiği, gözlemlediği konuşmayla alakalı belirti ve bulgulardır. Manideki bir hastanın konuşması nasıl olur? Oldukça basınçlı, oldukça fazla konuşur. Çok fazla basınçlı konuştuğu için hastanın sözünü kesmek, araya girmek, çok müdahale etmek çok mümkün olmaz. Hatta zaman zaman hastaların buna itirazları olur. Konuşmalarının bölünmesine çok tahammül edemezler. Bu kişilerde zaman zaman görmeye alışık olduğumuz belirti para harcamalarında ve alışverişte artıştır. Bu kişiler günlük hayat içerisinde fazla para harcadıkları için zaman zaman hiç ihtiyaçları olmayan şeyler alabilirler. Atak dönemlerinde fazla miktarda kredi çekmeleri ve yüklü miktarda borç sahibi olmaları söz konusudur. Depresif uç ise depresyon atağı ile gidebilir. Depresyon ucu da manideki coşkunluk evresi, enerjik evrenin tam tersi. Yani kişi yoğun olarak kendini mutsuz, hüzünlü hissetmektedir. Manideki uykusuzluğun tersine kişi uykuya yatmak ister, uyumak ister, yalnız uykuya dalamaz. Sık sık uyanmaları olur ya da planlandığından daha erken saatte uyanması olur. Zaman zaman bu atakların mevsimsel gidişli olmasıdır. Özellikle bahar aylarında yani sonbahardan kışa girerken ilkbahardan yaza girerkenki evrelerde hastalar manik ya da depresif ataklardan depresif belirtilerden şikayetçi olurlar. Bu hastalığın neden ortaya çıktığı ile ilgili kesin bir cevap veremiyoruz. Ama bugünkü bilgilerimizle bu hastalığın genetik altyapısı olduğu konusunda kesin net bir fikrimz var. Yani kişinin birinci derece yakınlarında, anne baba ya da kardeşlerinde bipolar bozukluk tanısı varsa ne yazık ki risk diğer kişilere göre biraz daha yüksek oluyor. Genellikle sıklıkla görmeye alıştığımız tablo 20’li yaşlar, 20’li yaşların ortaları gibi dönemlerde bu rahatsızlık başlıyor. Çevresel zorlanmalar, bazen erkek hastalarda askerlik döneminde ilk atakların ortaya çıktığını görüyoruz çünkü askerlik sürecinde zorlanma, aileden ayrılma, uyku düzeninin değişmesi ciddi bir stres kaynağı oluşturabiliyor. Askerlik gibi ortamlarda ya da kişinin hayatında ciddi, planlamadığı, aniden ortaya çıkan stresli durumlarda da ne yazık ki tolere edilemeyen bir atak ortaya çıkabiliyor. Ömür boyu sürebilen, kronik nitelik yani süregen nitelik sağlayabilen bir özellik kazanabilen hastalıklardan bir tanesidir. Neden korkmamız gereken hastalıklardan biri değildir? Çünkü bir tedavisi var. Tedavisinde iki ayrı uç dediğimiz bu hastalıkları otimide etmk hedeflenmektedir yani kişinin günlük hayatını etkilemeyecek, gün içerisinde ciddi dalgalanmalar olmayacak mani ya da depresyondaki gibi bir duygu duruma sahip olmayacak aralıkta tutabilmek amaçlanır. En sık kullandığımız ilaçlar lityumdur. Lityum özellikle manide ya da depresyondan bağımsız olarak iyi bir duygu durumun sürdürülebilmesi için kullandığımız ilaçlardandır” diyor.

Yorumlar

Yorumlar (Yorum Yapılmamış)

Yazı hakkında görüşlerinizi belirtmek istermisiniz?

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

İlginizi çekebilir

Topuk dikeni..

Topuk dikeni..

Avrupa Gazetesi Tekirdağ